Een van mijn favoriete parabels is “On Exactitude in Science” van Borges: In een fictief koninkrijk was de kunst van de cartografie zo vergevorderd dat zij in staat was een kaart van het land te leveren van ongekende omvang: zo groot en gedetailleerd als het land zelf. Hoewel het natuurlijk uitermate knap was van die supercartografen, zagen de volgende generaties van dit koninkrijk het nut van deze doorgespecialiseerde cartografen en hun kaart niet in, en lieten de cartografen met hun kaart voor wat ze waren. Het simpelweg reproduceren van de complexe werkelijkheid, daar koop je immers niks voor.

Dat dat ook anders kan aflopen leerde ik afgelopen week. Het tevredenheidsonderzoek onder medewerkers was afgerond en de resultaten waren bekend zo leerde ik via een email van het CvB. Een extern onderzoeksbureau – Effectory– had het onderzoek verricht in oktober en alles keurig netjes vervat in twee algemene onderzoeksrapporten van 177 respectievelijk 83 pagina’s. Ik vond ook nog twee voor faculteit en capaciteitgroep op maat gesneden rapporten (88 respectievelijk 54 pagina’s). Dat maakt 402 pagina’s onderzoeksbevindingen. Onder het credo, ‘niet lullen, tabellen vullen’ zullen de tevredenheidsonderzoekers gemeend hebben om van elke vraag een gemiddelde score te moeten berekenen. Zelfs de opmerkingen en suggesties van het personeel – ‘zie hierboven’ – zijn zonder enige filtering of analyse weergegeven. Gewoon een potje de werkelijkheid zo nauwkeurig en gedetailleerd mogelijk reproduceren dus!

De vraag is wat al die pagina’s vol met essentiële tabello’s dan betekenen. ‘Niet zelf bedenken – dat is schier onmogelijk – we schuiven die rapporten gewoon door naar de decanen’ moet een kloeke CvB-bestuurdert hebben gedacht. En de decanen spelen die boel natuurlijk ook door naar de afzonderlijke capaciteitsgroepen. En die zitten dan met de gebakken peren. Want wat concludeer je uit bakken en bakken data die je niet eens zelf hebt verzameld?

Gelukkig bieden de onderzoekers van Effectory uitkomst. Zij bieden namelijk – vermoedelijk voor een kleine vergoeding – diverse workshops aan waarin uitleg wordt gegeven over de resultaten en hoe je daarmee aan de slag kunt gaan! Geniaal: Je laat een tevredenheidsonderzoek doen. Dat levert gegevens die de complexiteit van de werkelijkheid heeeeeeeeel precies reproduceren. En vervolgens heb je die Effectoryfiguren nog een keer nodig om tegen een fijne vergoeding uit te leggen wat dit allemaal betekent. Ik zeg het je, hadden die cartografen van Borges deze Effectory-truc gekend, dan heersten ze nu nog!

Peter Achterberg, cultuursocioloog aan de FSW, wil de EUR kosten besparen en heeft dus maar even een kleine samenvatting van het in overvloed aanwezige kwalitatieve materiaal gemaakt: De mensa sucks, en de ICT ook!